Olağanüstü İnsanların Hayatı

Daniel Defoe okumaları sırasında karşıma çıkan “Olağanüstü İnsanların Hayatı” dizisiyle ilk kez Puşkin okumaları yaparken karşılaşmıştım ve çok ilgimi çekmişti. Etkin Yayınevi bu diziyi fark etmiş bir bir çevirilerini yapıyor. Paylaşacağım Puşkin, Jules Verne, Victor Hugo’nun yaşamlarını da bu seriden okudum.

Avrupa’nın ilk evrensel biyografi serisi kabul edilmesi çok önemli olsa da beni daha çok yayıncılığın uzun soluklu ve tutarlı oluşu etkilemişti. Günün koşullarına göre yaşamı ele alınanlar değişse de biyografi yayımlamaktan hiç vazgeçmemişler, hayata iz bırakanları Rus halkına ısrarla tanıtmaya devam etmişler. Dilimizde bu dizi hakkında kapsamlı bir çalışma olmadığından Google Çeviri kullanarak Rusça sitelerden yararlanmak zorunda kaldım.


Bykov Alexander Alekseevich – [Ignatius Loyola. Hayatı ve Sosyal Aktiviteleri] (Kaynak: http://www.alib.ru/au-bykov/nm-lojola/)

Rusyanın en büyük yayıncısı kabul edilen, aynı zamanda da bir eğitimci olan Florenty Fedorovich Pavlenkov (1839-1900), Mayıs 1890 yılında Жизнь замечательных людей [Olağanüstü İnsanların Hayatı] başlığıyla biyografik eserler yayımlamaya başlar. Sonrasında başlığın ilk harflerinden oluşan ‘ЖЗЛ’ kısaltmasıyla anılacak olan dizinin ilk biyografisi Ignatius Loyola‘ya adanır.

Pavlenkov, diziye bu ismi gençliğinde okuduğu Mestrius Plutarchus‘un bizde Paralel Hayatlar (Bkz. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları) başlığıyla yayımlanan karşılaştırmalı biyografilerin Fransızca çevirisi olan Vie des Hommes illustres [Ünlü Adamların Hayatları]‘in serisinden esinlenerek vermiştir.

Tamamen gönüllü yazarların desteğiyle 1900 yılına kadar iki yüz civarı bilim adamı, filozof, aziz, müzisyen, askeri lider, gezgin, mucit, şair, yazar gibi seçkin insanların hayatlarına yer verilen bu dizi, oldukça ilgi görür ve Avrupa’nın ilk evrensel biyografik koleksiyonu kabul edilir.

Pavlenkov ölünce 1900-1924 yılları arasında yeni yayınlar çıkarılmaz, daha çok yeniden baskılar yapılarak bu çaba sürdürülmeye çalışılır. 1917yılına kadar Pavlenkov‘un yayınevinden devam ettirilen dizi, sonrasında bir çok kişi ve kurum tarafından bu seri sürdürülmeye çalışılmışsa da eski heyecanını yakalayamaz.

Pavlenkov‘un çabalarını çok önemseyen Maxim Gorki, 1916 yılında kendi yayınevi Parus’ta diziyi devam ettirmek istese de devrim koşullarında çok başarılı olamaz. Ancak, 1930 yılında Журнально-газетного объединения (Жургаза) [Gazete-Dergi Derneği (Zhurgaz)]‘nın desteğiyle bir kez daha girişimde bulunur ve biyografi yazma konusundaki uzmanları bir araya getirir. Uzun uğraşlar sonunda Christian Johann Heinrich Heine (1797-1856)’ın biyografisi ile Ocak 1933’de diziyi yeniden başlatır.

ЖЗЛ, 1943 yılında Великие люди русского народа [Rus Halkının Büyük İnsanları], 1944-1945 yılları arasında Великие русские люди [Büyük Rus Halkı] başlığıyla yayımlanır. 1945 yılından sonra da ilk yayımlandığı adıyla Жизнь замечательных людей [Olağanüstü İnsanların Hayatı] olarak çıkarılmaya başlanır ve günümüze kadar bu başlık altında sürdürülür.

Bykov Alexander Alekseevich‘in Cizvit tarikatının kurucusu Katolik Aziz Ignatius de Loyola’nın yaşamını anlattığı Игнатий Лойола. Его жизнь и общественная деятельность [Ignatius Loyola. Hayatı ve Sosyal Aktiviteleri] ile başlayan bu muhteşem dizide kimler yok ki. İnsan listelere dalınca hepsini bir şekilde bulup edinmek istiyor. Dilerim birçok yayınevi bu konuya el atar da dizinin tamamını okuma şansımız olur.

Серия “Жизнь замечательных людей” [“Olağanüstü İnsanların Hayatı” Serisi] (Kaynak:http://lib.seversk.ru/news/2020/1/55/)

Bence her okurun mutlaka bir göz atması gereken [Olağanüstü İnsanların Hayatı] dizisi için aşağıdaki listelerden yararlanılabilir:


Kaynaklar:

  1. Wikipedia “Павленков, Флорентий Фёдорович [Pavlenkov, Florenty Fedorovich]”
  2. Wikipedia “Жизнь замечательных людей [Olağanüstü İnsanların Hayatı]”
  3. Wikipedia “Жизнь замечательных людей (1890—1924) [Olağanüstü insanların hayatı (1890-1924)]”
  4. Wikipedia “Список книг серии «Жизнь замечательных людей» [Olağanüstü İnsanların Hayatındaki Kitapların Listesi]”
  5. Alib.ru “Быков А.А. Игнатий Лойола. Его жизнь и общественная деятельность [A. A. Bykov Ignatius Loyola. Hayatı ve Sosyal Aktiviteleri]
  6. Муниципальное бюджетное учреждение – Центральная городская библиотека [Belediye Merkez Şehir Kütüphanesi ] “Серия “Жизнь замечательных людей” [“Olağanüstü İnsanların Hayatı” Serisi]

Okumalar:


Alib.ru

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.